biến ngôi

Một học sinh đang học cách biến ngôi động từ tiếng Pháp.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Sự thay đổi hình thái của động từ: "Biến ngôi" là sự thay đổi hình thức (thường là đuôi) của một động từ để biểu thị các đặc điểm ngữ pháp như ngôi (thứ nhất, thứ hai, thứ ba), số (ít, nhiều), thì (hiện tại, quá khứ), hoặc thức (mệnh lệnh, điều kiện). Đây là một khái niệm ngôn ngữ học, đặc biệt phổ biến trong các ngôn ngữ biến hình như tiếng Pháp, tiếng Anh, tiếng Nga.

2. Động từ:

   • Thay đổi hình thái động từ theo ngôi, số, thì: Hành động chia một động từ gốc thành các dạng khác nhau để phù hợp với chủ ngữ và ngữ cảnh thời gian trong câu.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • "Biến ngôi" là một hiện tượng ngữ pháp quan trọng trong nhiều ngôn ngữ.
  • Trong tiếng Anh, động từ "to be" có sự biến ngôi phức tạp: am, is, are, was, were.

• Động từ:

  • Khi học tiếng Pháp, chúng ta phải biến ngôi động từ theo từng ngôi.
  • Bạn cần biến ngôi động từ "avoir" (có) cho ngôi "nous" (chúng tôi) thành "avons".

Các cách sử dụng nâng cao

• "Quy tắc biến ngôi": chỉ các quy tắc cụ thể để chia động từ.

  • Quy tắc biến ngôi của động từ thuộc nhóm -er trong tiếng Pháp khá đều đặn.

• "Bảng biến ngôi": chỉ một bảng hệ thống liệt kê tất cả các dạng chia của một động từ.

  • Hãy tra cứu bảng biến ngôi đầy đủ của động từ bất quy tắc này.

Biến thể và từ liên quan

• Chia động từ: Cụm từ đồng nghĩa, thông dụng hơn trong tiếng Việt để diễn đạt cùng khái niệm "biến ngôi".
• Biến cách (Danh từ): Khái niệm rộng hơn, chỉ sự thay đổi hình thái của danh từ, tính từ... để biểu thị chức năng ngữ pháp (cách, giống, số).
• Hình thái học (Danh từ): Ngành ngôn ngữ học nghiên cứu về cấu trúc hình thái và sự biến đổi của từ.

Từ đồng nghĩa

• Chia động từ: Hành động tạo ra các dạng khác nhau của động từ.
• Phối hợp (dịch từ "conjugate"): Cách dịch sát nghĩa từ tiếng Anh/Pháp.

Lưu ý sử dụng

• "Biến ngôi" là một thuật ngữ chuyên ngành ngôn ngữ học. Trong giao tiếp thông thường hoặc khi dạy ngữ pháp, người ta thường dùng cụm từ "chia động từ" cho dễ hiểu.
• Tiếng Việt là ngôn ngữ đơn lập, không có hiện tượng biến ngôi động từ. Động từ tiếng Việt giữ nguyên hình thức bất kể chủ ngữ là gì hay thì nào. Vì vậy, khái niệm này chỉ được dùng để nói về đặc điểm của các ngôn ngữ khác.